Ege Saati/Turgay Kılıç--İzmir'in kanayan yarası 'Harmandalı Katı Atık Bertaraf Tesisi', tartışmaları da hâlâ gündemdeki sıcaklığını koruyor. Çiğli'deki bu çöp tesisi, yıllardır bölge sakinlerinin olmak üzere, siyasilerin de sık sık tepki gösterdiği bir tesis haline geldi. Ayrıca bilim insanları, 15 yıllık süreyle kurulan bu tesisin etrafında hiçbir konut ve yapılaşma yokken, bugün belediyenin verdiği 'imar yetkisi' ile yapılaşma ve konutlaşmanın önünün açıldığına tepki gösteriyor
Ayrıca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının verdiği son 31 Aralık 2025 tarihli süreyle katı atık alımı son buldu ve sadece sıvı atık alımının yapıldığı Harmandalı Çöp Tesisi'nden yayılan kokular, bölge sakinlerini rahatsız etmeye devam ediyor.
'Planlamada rant gözetimi:'
Ege Saati Gazetesine konuşan Çiğli Halk Temsilcileri Meclisi Sözcüsü Emel Diril, İzmir çöplüğünün yönetiminde 'Partilerden bağımsız olarak bir plansızlığın olduğu ve halkı gözeterek işleyen bir yerel yönetimin değil; ranta dönük, patron ve şirketi zenginleştirmeye yönelik bir planlamanın olduğuna' vurgu yaptı.
Ayrıca yaklaşık 700 yurttaştan oluşan dilekçeli imzalar, belediye yetkililerine teslim edilmiş, sağlıklı bir bilgilendirme ise alınamamıştı.
Emel Diril, bir planlamadan bahsedildiğini de söyledi. Bu planlama ise, uzun vadeli bir planlama olduğunu ancak bu planlamanın detayları, süreci ve çevre mühendisinin de ulaşıp inceleyemediği bir plandan bahsedildiğini söyledi.
Katı atık durdu, sıvı atık devam ediyor
Harmandalı Katı Atık Bertaraf Tesisi, artık katı atıkları almıyor ancak sıvı atık alımını devam ettiriyor. Sıvı atıkların alınması ise bölge sakinlerini kokuyla rahatsız etmeye yetiyor. Çiğli Halk Temsilcileri Meclisi Sözcüsü Diril, bayram öncesinde vidanjörün gelip bölgeden sıvı atıkları çekip aldıklarını öne sürerek 'Katı atık gelmiyordu, sıvı atık geliyordu. Bayram öncesinde bölgede vidanjörler çalışıyordu. Çevre mühendisi ve şehir plancısı arkadaşlarla konuştuğumuzda, alt kotlara sıvı atıkların döküldüğü yorumları gelmişti. Katı atık henüz dökülmüyor' dedi.
Çöp nereye dökülecek?
Çöplerin Harmandalı'na dökülmemesi iyi bir haber olsa da, biriken çöpler nerede toplanacak sorusu hâlâ cevapsız kalıyor. Emel Diril ise aynı kuşkuyla aynı soruyu soruyor, 'İzmir'in bölgedeki ilçelerdeki atık tesisleri mi kullanılacak? Burada bir bilinmezlik var. Meclis toplantılarında bir it dalaşından başka bir şey göremiyoruz. Bir süre tanınması, somut bir açıklamaya ihtiyaç var. Ancak ortada bir belirsizlik sürüyor. Şehirleşme sürüyor, bölge yapılaşması artıyor. Bilimsel çözüm lazım. Sorular çok; ama net cevap yok. Karmaşa var, planlama da yok' şeklinde ifade etti.
Harmandalı çevresinde 'yapılaşma' izni
Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP) Bilim Kurulu üyesi Erhan İçöz de Ege Saati Gazetesine konuştu. Erhan İçöz, bu çöplüğün giderek risk barındırdığının altını çizdi. 'Çok zaman kaybediliyor' diyen İçöz, 'Harmandalı ilk olarak 15 yıllığına kuruldu. Çevresi bomboştu. 'Düzenli Katı Atık Depolama Tesisi' olarak kullanılmak istendi. 15 yılı geçti aradan, burası kullanılmaya devam etti, 'vahşi depolama' oldu ve iş çığırından çıktı. Göz göre göre bu 'vahşi depolama'nın etrafına 'imar-konut izni verildi, binalar dikildi. Çöplük dururken siteler kuruldu. Şimdi de o site sakinleri feryat ediyor, oysaki buna hakları yok. Çöplüğün olduğunu bile bile geldiler sitelere yerleştiler' dedi.
Heyelan riski
Erhan İçöz, bölgenin 'heyelan riski' barındırdığını da vurguladı. İçöz'ün bu vurgusu, bölgedeki tehlikeyi de gözler önüne seriyor: 'Bölge bir heyelan bölgesiyken, bu da raporlarla belirlenmişken, neden yapılaşma ruhsatı verilmiş? Belediye bu yapılaşmaya neden, nasıl izin veriyor? Burada bir heyelan olursa, bu sitelerin durumu ne olur? Canlılar ne yapar? Her şiddetli yağıştan sonra uykularım kaçıyor, acaba heyelan oldu mu diye.'
'Çok boyutlu bir inceleme gerekiyor'
Erhan içöz, ayrıca çözüm olarak şehir plancıları, inşaat mühendisleri, orman mühendislerinin katılacağı teknik heyet ile halk sağlığı uzmanlarının incelemede bulunacağı ve Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK) katılacağı bir heyetin, çöp depolamaya uygun alanlarını incelemesini, planlamasını yaparak hareket edilmesi gerektiğini söyledi. İçöz, yerel yönetimleri de eleştirerek 'Belediye ne yapıyor, beğendiği yeri seçip 'yapalım' diyor ve biz çevreciler de 'Olmaz, burada su kaynaklarımız var' deyip tepki gösteriyoruz' dedi.
'Belediye 'tek çözüm' merci değildir'
İçöz'ün bir diğer değerlendirmesi ise 'Bu sorunun belediyenin tek başına çözemeyeceği' oldu. 'Tek adamcılık, yukarıdan aşağıya çözmek yanlış diyoruz' diyerek, 'kalıcı çözümler için adım atılsın' ifadesine yer verdi.
'Kendi çöpünüz kendiniz bertaraf edin'
Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu, yaptığı basın açıklamasında 'Şu anda tesis çok fazla çöp almaya başladı, bu bizim için bir sıkıntı. Bize söylenen, '6 aylık geçici bir sürede yapalım, sonra İzmir'de bu iş çözülecek'. Ancak bu uzun vadeli bir uygulamaya dönüşürse karşı çıkarız. Kendi çöpünüzü artık kendiniz bertaraf edin' demişti. Bu 6 aylık süre ise Ağustos'ta tamamlanıyor.
'6 aydır yan gelip yatıyorlar'
Bu tartışmalara bir de AKP İzmir Milletvekili Mahmut Atilla Kaya katıldı. Kaya, 'Çöp krizi kapıda' diyerek tartışmaya katıldı ve izmir Büyükşehir Belediyesini şu sözleriyle eleştiri yağmuruna tuttu:
'Bir ay içerisine İzmir'de çöp kriziyle yine karşı karşıya kalacağız. Ve bunun tek sebebi, bakanlığın tüm desteğine rağmen, 6 aydır Ağustos böceği gibi yan gelip yatan yerel yönetimler. İzmir'de yaz aylarında 6 bin tona yakın çöp üretiliyor. 6 ay önce bakanlık ve yerel yönetimler arasında bir uzlaşmaya gittiler ve bu uzlaşmada ise üç yer belirlendi; ama çözüm noktasında bir adım atılmadı. İzmir'in çöpleri, uzlaşma neticesinde Manisa'ya gitmeye başladı. Bu şehri çöp dağlarına mı mahkum edeceksiniz? İzmir'in yıllarını plansızlıkla, günü kurtarma siyasetiyle heba ettiniz. Ortaya çıkan tablo ise tam anlamıyla bir yönetim krizidir.'
'Harmandalı tartışmaya kapalı'
Çiğli Belediyesi Haziran ayı olağan meclis oturumu ikinci birleşimi, Başkan Onur Emrah Yıldız öncülüğünde yapıldı. Oturumda AKP meclis üyeleri, Harmandalı konusunu gündeme getirince Başkan Yıldız, '22 tane çöp kamyonunu oraya koyarak çöpün yolunu kapatmıştım. Bir daha gereken bir şey olursa fazlasını yaparım. Harmandalı tartışmaya bile kapalı. Çiğli çöp ile ilgili İzmir'e misliyle borcunu ödedi. Ben değil kim olursa olsun burada oturan, çöp ile Çiğli'yi yan yana getirmeyecek. Sokaktan biri gelse o da aynı şeyleri söyler' ifadelerini kullandı.